Sitheann Stòbhach MhicDhùbhaich

Chaidh mi air chuairt bheag ann an Caol Loch Aillse aig an deireadh-seachdain, agus a-steach leam dhan bhùidsear air phrìomh shràid. 'S e seo bùth a tha a' reic feòil agus glasraich le chèile - agus - abair gur e bùth math coimhearsnachd a th' ann. Bha a' chuid as motha den ghlasraich air am buain faisg air làimh, air neo co-dhiù ann an Alba. Bha iad a' reic currain mhòra eireachdail agus càl a chaidh àrach san sgìre fhèin. Bha creamh a bhuineadh dhan dùthaich seo - Inbhir Narann.

Cheannaich mi curran, càl mòr, dàrna leth de shnèip agus poca mòr buntàta air an deach comhairle mhath a thoirt leis a' bhana-Ghàidheal ghnàth-eòlach bheag thapaidh a bha gam fhrithealadh aig a' chunntair. A thuilleadh air sin, cha bu leisg leam taghadh a dhèanamh eadar diofar luibhean a bh' aca 's a chaidh àrach san Eilean Sgitheanach fhèin. Roghnaich mi bogsa beag fionnas-gàrraidh à Dùn Bheagain, 's charaich mi sa bhascaid agam fhèin e.

An dèidh sin, thionndaidh mi chun chunntair far an robh an fheòil air fad. Tòrr mòr ghearraidhean feòla. Dh' iarr mi oirre slinneanan Sìneach a thogail airson mo lòin an latha sin fhèin; ach 's e a bh' air clàr-mullaich air a h-uile nì a cheannaich mi sa bhùth sin air fad - a rèir mo bharail fhèin co-dhiù - ach pìosan eireachdail sitheann an fhèidh; dh'iarr mi dà dhòrlach dhith a thomhas dhomh.


Air ais dhachaigh, agus mi air mo chur romham an fheòil 's na glasraich a stobhadh uile! Mar sin, thug mi sùil ann an seann leabhar còcaireachd na h-Alba a tha air mo sheilbhidh bho chionn iomadh bliadhna, agus seo dhuibh a' choimeasg a thog mi às. Sitheann Stòbhach MhicDhùbhaich.
'S i coimeasg a thugadh bho Hotel Crusoe ann am Fìobh ri linn foillseachadh an leabhair, ach chan eil an tionndadh seo cho coltach ris idir. Cha do thog mi às an reasabaidh aca, ach a' chiad dà cheum.

Cungaidh bìdhe: Dà dhòrlach sitheann (pìosan stiubha) Leth-uinnean Dà chlòbh creamha Fìon dearg Sùgh feòla (teth) Cairteil shnèip Corra bhuntàta bheaga Leth-churran mòr Fionnas-gàrraidh mion-gheàrrte (2 dhòrlach) Ìm Salann Piobar Cnò-mheannt Spàin de shilidh raosaran dearga

An toiseach, leagh an t-ìm ann am poit mhòr, agus fraighig an t-uinnean (geàrrte), 's an creamh (mìn-gheàrrte).

Nuair a bhios iad maoth, cuir an t-sitheann ann, agus bruich e gus am bi e ruadh-dhonn. Cuir salann, piobar is cnò-mheannt ann a rèir do mhiann fhèin.

Crath mu dhà spàin-bhùird de mhìn-fhlùr a-steach ann agus cùm a' dol ga bhruich fad 2-3 mhionaid. An uairsin, taom steall math fìon dearg a-steach ann agus lean ort ga ghoil gu brais fad mionaid no dhà, air teas meadhanach àrd.

Dòirt an sùgh feòla (air neo, uisge goileach le ciùb sùgh-feòla) a-steach ann agus an uairsin cuir na glasraich geàrrte uile a-steach dhan phoit.

Feumaidh tu a-nis ga chaoin-bhruich fad uair a thìde le ceann air a' phoit. Thoir dha suathadh beag bho àm gu àm. Aig an deireadh, fhad 's a tha e a' caoin-bhruich fhathast air teas màlda, tilg dà chròglach pearsaill (fionnas-gàrraidh) a-steach ann agus thoir dha suathadh socair slaodach leis an lèigh mhòir fhiodha.

Nuair a bhios e deiseil, 's còir gu bheil an lionn ruadh dhonn, lìomharra agus gu bheil a thòchd is a dhath air a dhrùidheadh a-steach dhan fheòil 's dhan ghlasraich cheudna.

Sin agaibh Sitheann Stòbhach MhicDhùbhaich!

Faclan Feumail

fionnas-gàrraidh = parsley
cròglach/dòrlach - handful
maoth - tender
sitheann - venison
sùgh feòla - meat stock
ga bhrosnachadh/ga chaoin-bhraoich - simmer/simmer gently
gu brais - vigorously
teas màlda - a low heat
steall - a dash
thoir dha suathadh beag - give it a little stir
lìomharra - silky-shiny
tòchd - flavour, smell
cnò-mheannt - nutmeg

Cearc san Fhraoch agus Sabhs na Meala

Seo reasabaidh a thog mi à làrach eile (Rampant Scotland), ach le beagan atharrachaidh.

Grìtheidean

Cearc shlàn
Leth-chupa ola tana còcaireachd
Cairteal cupa mil
salann
piobar
spàin no dhà de ròs-Màiri (tioram no ùr)
sgeallan dijon (no eile)

Airson an t-sabhs - mìn-fhlùr (dà spàin), ìm (cnap math), bainne slàn (srùbag)

1) Sàth sgian tana air feadh na circe agus càraich ann an soitheach-casaroil i. Tha tuill ann airson gun drùidh am brolamas seo a-steach gu furasta ann an sitheann na circe.

2) Measgaich a h-uile grìtheid eile ann am bobhla agus taom air a' chearc iad.

3) Dèan cinnteach gun tèid a' chearc a chòmhdachadh air fad.

4) Cuir ceann air an t-soitheach-casaroil agus càraich san àmhainn e, aig mu 190-210 puing celcius.

5) An dèidh mu leth-uair a thìde, thoir an ceann far an t-soithich agus cuir air ais e san àmhainn. Leigidh seo cothrom dhan chearc ruadhadh.

6) Nuair a bhios a' chearc air a bruich uile gu lèir, thoir às an àmhainn e.

Airson an t-sabhs

a) Ann am poit bheag, leagh an t-ìm agus crath a' mhìn-fhlùr a-steach ann. Bruich mu dhà mhionaid e,agus an uairsin cuir an lionn is lìth a th' aig bonn an t-soithich-casaroil ris anns a' phoit.

b) Thoir gu goil e. Bidh an t-ola air a sgaradh bhon t-sabhs, mar sin cha leig thu a leas ach an t-ola seo a thraoghadh às.

c) Cuir dìleag bhainne ann agus cùm a' dol ga chur mun cuairt, 's ga theasachadh.

d) Thèid an sabhs a lùghdachadh, agus bidh e deiseil an uairsin airson gabhail leis an t-sitheann agus glasraich sam bith eile a ghabhas tu na chois!

Ith do leòr!

FACLAN FEUMAIL

sgeallan - mustard
dìleag - a dash of
taom air a' chearc iad - pour them onto the chicken
càraich ann an soitheach-casaroil i - place it in a casserole dish
brolamas - mixture
Cuir ceann air an t-soitheach-casaroil - put a lid on the casserole dish
Leigidh seo cothrom dhan chearc ruadhadh.- this will allow the chicken to brown
crath a' mhìn-fhlùr - sprinkle the flour
air a sgaradh - separated
cha leig thu a leas ach - all you need to do is....
an t-ola seo a thraoghadh - .....drain this oil
ga chur mun cuairt - stirring it
sitheann na circe - the flesh of the chicken

Suidhe-bìdh Iapanach

Bhon a bhios mi a’ falbh a-rithist ag imeachd air ais do Alba ann an ùine nach bi fada, tha an t-sean-fhacail “nì an imrich thric an àirneis lom” a’ tighinn a-steach orm an-dràsta, ach gu dearbha, ged a tha an àirneis agam a’ sìor fhàs lom ‘s mi ullachadh airson imeachd, tha mo phraisean ‘s mo shoithichean agam fhathast.

Mar sin, ar leam gur e àm math a th’ ann, tràth bìdh Iapanach a dheasachadh dhuibh mar is gnàth le muinntir na dùthcha seo bhith dèanamh aig an taigh. Tha caochladh seòrsachan bìdhe rim faotainn an lùib seo; ach ‘s e is ni do thràth bìdh Iapanach am bitheantas: - bobhla ruis, picillean de sheòrs’ air choireigin, bobhla beag brot miso (le dà sheòrsa lus, no stuth-bìdh eile na bhroinn), truinnsear le feòil no iasg grìosaichte, (no bruich), agus soitheach beag eile le sailead, no lusan chaoin-bhruich na bhroinn.

Gabhar biadh mar seo a h-uile latha ann an Iapan sa chumantas, agus is seiseach leams’ e gun teagamh sam bith. Bidh mi ag ionndrainn na bìdhe seo gu mòr nuair a thilleas mi. Seo dhuibh samplair de shuidhe–bidh sìmplidh traidiseanta a ghabhas dèanamh aig an taigh gu soirbh.

Cungaidhean-bìdh.

An toiseach, cheannaich mi pacaid beag Asari (あさり) Ruditapes decussate. ‘S e seòrsa bhainteag a th’ annta (Japanese littleneck clam) sa Bheurla.

Bainteagan sgruigeanach Iapanach (Asari no Ruditapes decussate)

Cheannaich mi mekabu めかぶ.

Mekabu

‘S e seo seòrsa dh’ fheamainn a tha in-ichte. Roimhe, cha b’ e ach duilleag bhàrr na feamad seo Undaria pinnatifida,(wakame) a bhathas a’ reic, ach bho chionn beagan bhliadhnaichean, thathar a’ reic an duilleach aig bun na feamad cuideachd. ‘S e an duilleach, buinneagan na feamad – ‘s e sin an liadhag agus an stamh (‘an duilleag mhòr agus a’ chas air am bheil e fàs). ‘S e an gnè Eòrpach a tha càirdeach rithe – mircean.( alaria esculenta)

Mu dheireadh, fhuair mi òrd èisg air am bheil “karei” カレイ an Iapanais. ‘S e seòrsa fhleogan a th’ ann an karei – mar lèabag. Agus, seo agam letheach dheth.

Cha do chosg seo uile ach mu 800 yen. Airson a’ bhrot miso, tha taois miso

Taois miso

sa frids agus airson picillean a chur còmhla ris an ruis, tha pìosan cularan saillte agam ann. Airson an t-saileid, tha cnap mòr raidis geal àisianach (daikon大根) agam mar an ceudna.

Raidis daikon

An Rus

Sa chiad dol a-mach, tha mi a’ sgoladh dà chupa ruis corra uair ann an uisge, agus an uair sin a’ suidheachadh a’ chucair-ruis (rice cooker) airson an ruis a bhruich. Tha rus Iapanach mar is trice feumach air sgoladh uisge a thoirt dha mus bruichear e.

Brot Miso

An uairsin, deasaichear am brot miso. Dh’ fhàg mi na bainteagan beò fad 30 mionaid ann an uisge saillte ach am biodh iad glan nuair a chuireas mi anns a’ phoit iad. Chuir mi am mekabu a-steach ann an uisge goileach fad 3-4 mionaidean gus an robh e air a ghormadh gu h-iomlan.

An fheamainn air gormadh

Cha eil agam an uairsin ach sùgh-èisg a dhèanamh agus na bainteagan a bhruich corra mionaid. Suathar an taois miso troimh shìolachan anns an t-sùgh. ‘S e seo am brot miso deiseil. An Saileid

Tha mi a’ mìn-shlisneadh a’ raidis daikon, agus a bhogadh ann an uisge fuar gus cur às do ghairgead sam bith a dh’ fhaodas bhith ann. Sin e deiseil!

An t-Iasg – an lèabag.

Salann is piobar – a-steach sa phrais le beagan ola. Cuibhrig meatailt ga chòmhdachadh. Iasg – deiseil!
Houji Chaほうじ茶 – Tì uaine ròsta (Tì an fheasgair)

Coire air an teas. Duilleagan tì sa phoit. Gaoir is stoth a’ choire. Dòrtadh sa phoit-teatha. Duilleagan sùghaidh, tì chùbhraidh – deiseil!

Suidheachadh a’ bhùird an seo ma-tà.



An ruis le cularan saillte.
An t-iasg grìosaichte le beagan sabhs sòighia
Am Brot Miso le bainteagan is mekabu.
An Raidis daikon mìn-shlisnichte le sabhs saileid (aojiso), sgeadaichte le pìosan nori.
An tì uaine ròsta (bancha)

Làmh fhada agus cead a sìneadh!

Soupe à l’oignon gratinée (Brot-uinnean Frangach)

Grìtheidean

6 spàin-bhùird ìm
Spàin-bhùird ola olaidh
3 punnd dh’ uinneanan meadhanach, rùisgte,mìn-shlisnichte
1 spàin-teatha shiùcar
Salann
1 spàin-bhùird mhìn-fhliùir
8 cupannan shùgh mairtfheòil
2 chupa fìon searbh geal
Peabair dubh ùr-bhleithte
1 bhaguette
1 phunnd chàise Gruyere, na chriomagan

Seòl

Leagh 3 spàin-bhùird dhen ìm agus an t-ola ann am prais mhòr throm. Cuir na h-uinneanan a-steach ann, cuir ceann air a’ phrais agus bruich mu 20 mionaid, gan suathadh mun cuairt gus am bith iad tais, trì-shoillseach. Àrdaich an teas gu meadhanach-àrd agus cuir an siùcar agus salann ann. Cum a’ dol gam bruich, gan cur mun cuairt gu tric is minig ach am bi iad glè thais agus òrdhonnach.

Lùghdaich an teas gu meadhanach, crath a-steach beagan fhliùir agus bruich iad, gan sìor chur mun cuairt fad 2-3 mionaidean. An uairsin, cuir mu dhà chupa dhen t-sùgh ris agus coimeasgaich, ‘s an dèidh sin, cuir an còrr de na 6 cupannan sùigh agus am fìon. Saill agus peabraich a-rèir do bhlas fhèin agus caoin-bhruich fad 30 mionaid e. Feuch blasad dhen t-sùigh, ach am bi e a-rèir do thoil fhèin.

Sgonaichean Mìn-choirce

Grìtheidean
(airson 8 sgonaichean)

175g Mìn-chruithneachd (mìn-fhliùr àbhaisteach)
50g Mìn-choirce
2 spàin-teatha Mìn-sgrisleach (Cream of Tartar)
1 spàin-teatha sòda bith-charbonach
Craiteachan salainn
50g ìm no margarain
150ml bainne

An toiseach, criathraich a’ mhìn-fhliùr ann am bobhla. Measgaich a-steach na grìtheidean tioram uile. Suath am margarain, no an t-ìm, ann uile gu lèir.

Dèan toll anns a’ mheadhan agus taom a-steach am bainne. Measgaich a h-uile sian ach am faighear taois.

Cuir a-mach air bòrd-fuine i agus na dìochuimhnich mìn-fhliùr a bharrachd a chrathadh air, gus nach lean an taois ris. Cha leigear a leas ga taoisneachadh cus mus gabh a leanachadh aig an deireadh.

Gheibhear air 8 sgonaichean (trì-cheàrnach) a ghearradh àiste gu nàdarra.

Fuin ann an àmhainn teth iad (220 ceum celcius) fad 10 mionaidean, air neo, air greideal teth fad 10 mionaidean ach a’ cur car dhiubh leitheach àm na còcaireachd gus am bi iad òr-dhonn air an dà thaobh.

Bruthaist na beatha!

Bruthaist ùr?

Chan eil fhios an do rinn cuideigin rudeigin coltach ri seo, ach co-dhiù, bha mi a’ toirt sùil air leabhar biadh albannach agus bha reasabaidh ann airson Sùgh Chàise Cheddar Albannach.

Anns an reasabaidh seo, bithear a’ grìosachadh mìrean uinnein ann an ìm sa phrais, agus a’ cur mìn-chruithneachd riutha, ‘s gam bruich fad beagan mhionaidean. An uairsin, lìonar a’ phrais le uisge no brìgh fheòil de sheors’ air choireigin agus bainne. Bithear ga thoirt chun ghoil, agus an uairsin a’ lùghdachadh an teas mun tèid an càise a chur ann.

‘S e rinn mi fhìn cia-tà, ach seorsa bruthaist, ‘s cha b’ e, sùgh.

Bruthaist na beatha!

(Bruthaist le uinnean, uisge-beatha agus càise Cheddar Albannach)

Airson dithis no triùir.

Cungaidhean

Leth-uinnean, sgudaichte
Bobhla beag de chàise Cheddar Albannach, 12 mìosan air abachadh
Mu 2 unnsa ìm (cnap de mu 6cm air 3)
Spàin-bhùird de dh’ uisge-beatha
Da spàin-bhùird de mhìn-choirce mheadhanach
Bainne is uisge, leth mar leth a lìonas prais bheag
Boiseag de phearsal ùr.

An toiseach, bhruich mi pìosan sgudaichte de leth-uinnean ann am beagan de dh’ìm. Chuir mi mu dhà spàinne-bhùird mhìn-choirce mheadhanach ann agus chum mi a’ dol ga bhruich corra mhionaid.

Bha a’ mhìn-choirce a’ donnachadh agus a’ leantainn ri tòin na praise, mar sin dheth, chuir mi a-steach mu spàinne-bhùird a dh’ uisge-beatha (mac na braiche), agus rinn sin na bhios fìon dearg no geal a’ dèanamh - a’ maothachadh an stuth cruaidh an tòin na praise ach an tèid a sgrìobadh aiste. (deglazing sa Bheurla)

An uairsin, thaom mi a-steach uisge agus bainne, leth mar leth. Chuir mi a-steach spìosraidh mar chnò mheannta, peabair is salann, agus fiù ‘s craiteachan dinnsear bleithte!

Thug mi chun ghoil e, agus lean mi orm ga chaoin-bhruich beagan mhionaidean a bharrachd, agus ga chur mun chuairt corra uair.

Aig an deireadh, leag mi an càise Cheddar Albannach (seadh, fhuair mi càise Albannach ann an Iapan) anns a’ phrais, agus leig mi leis leaghadh agus tlàmachadh leis an t-sùgh mus do chuir mi romham fhèin e anns a’ bhobhla! Ghabh mi le pearsal ùr e agus brobhd mhòr arain!

Dealbh air eisimpleir de nadh' fhaodadh a ghabhail mar annlan leis no an dèidh na bruthaist.

aran-buntàta nira air liatas, sliasaid mhairteòil le sabhs soighia agus sgeallag.

Aran-buntàta le saidse-gairleag nira.

‘S iomadh ceangal làidir a tha ann eadar dualchas dùthchannan na h-Eòrpa. ‘S lèir dhuinn sin cho soilleir ri criostal ann am biadhan gach dùthaich is ceàrn.
Roimhe, chroch mi an reasabaidh air a’ bhlog seo airson aran-buntàta agus ‘s ìongantach mur nach eil daoine eòlach air a’ bhiadh mheasail seo air feadh Bhreatain is Eirinn – ‘s chan ann a-mhàin Alba.

Saoil an tug muinntir Bhreatainn agus Eirinn feart gu bheil an dòigh air aran-buntàta a dheasachadh gu math math coltach ris a' bhiadh Eadailtich, gnocchi, ach a-mhàin gun cuirear uighean agus gum bruichear ann an uisg’ e?
Cha tug no mise, gus an do thòisich mi air an aran-bhuntàta agam fhìn a dhèanamh. Aon uair ‘s gun tug mi sùil air bhideo frangach a bha a’ sealltainn ciamar a nì gnocchi le bloinigean-ghàraidh, ‘s ann an uairsin a mhothaich mi dè cho cosail ri chèile is bha sin agus aran-buntàta!

Seo dhuibh biadh a bhios mi a’ dèanamh gu math tric aig an taigh, ‘s mi a’ fuireach ann an Iapan. Gu math tric, bidh mi a’ cleachdadh grìtheidean Iapanach no Aisianach ann am biadh Albannach. Mar eisimpleir, san reasabaidh seo.

Aran-buntàta le saidse-gairleag nira.

Niste, ‘s e a th’ ann an nira am facal Iapanais air lus a tha air ùr thighinn a-steach bho chionn ghoirid gu Ameireaga agus dhan Roinn-Eòrpa. ‘S e seorsa gairleag agus saidse a th’ ann aig an aon àm. Allium tuberosum is ainm laideann dha. Ma dh’ fhaoidte gum bi e doirbh lorg fhaighinn air ann an Alba, ach tha mi smaointinn gun dèanadh saidse fhèin a’ chùis mura faigh. Tha blas Nira coltach ri saidse ach le tòchd a’ ghairleag tighinn bhuaithe cuideachd.

Nira (saidse-gairleag)

Dòigh

An toiseach, dèan an t-aran-buntàta mar as àbhaist le bhith a’ bruich a’ bhuntàta ann an uisge goileach le salainn, agus ga phronnadh leis an ìm.

Dèan nighe an saidse-gairleag, air neo an saidse a-mhàin, agus bruich ann am prais e gun ola no geir sam bith, ach am bi e deiseil. Faodaidh tu an saidse-gairleag a phronnadh no a mhìn-sgudadh mus fill thu a-steach dhan bhuntàt’ e.

Thathar an uairsin a’ filleadh a’ mhìn-fhlùir a-steach ann mar as àbhaist ach am faighear taois nach lean ris a’ bhùird-fhuine agus a tha furasta a dh’ obrachadh.

Suathaich a’ phrais le beagan ìm no margarain, agus bruich mar sin fhèin iad air dà thaobh.

Sin agad e!

‘S toigh leam fhìn a bhith gam praighigeadh a-rithist as dèidh làimh ann an ola olaidh, ach cha leig thu leas sin a dhèanamh idir.

‘S iomadh tionndadh eile a th’ orra. Ma chuireas tu ugh anns an taois le càise, gheibh thu aran-buntàta le càise! Tha sin blasta cuideachd. ‘S ann a-rèir de do bhlas fhèin a tha seo.

An uairsin tha na toppings a-rèir do thoil fhèin mar an ceudna.